DE WEG NAAR DE KERK WEER VINDEN

Prof. dr. John Grin (1961) is hoogleraar beleidswetenschappen en systeeminnovatie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij nam deel aan de klimaattafels en maakte deel uit van Trouws ‘duurzame top 100’. Hij adviseert allerlei instellingen, hoe zij hun beleid kunnen vernieuwen, effectiever en duurzamer maken en schreef daarover een aantal studies. John Grin was ook vele jaren voorzitter van de Wijkkerkenraad Amsterdam-Noord en een aantal jaren vice-voorzitter van het IKV. Hij is van jongsaf aan een betrokken en meelevend lid van de kerk. Reden voor ons om hem te vragen of hij na zou willen denken over de mogelijkheden van vernieuwing voor de kerk. Want als ontelbare jonge mensen bezig zijn met vragen naar de zin van het leven en hoe we met elkaar kunnen overleven in een steeds meer gecompliceerde globale samenleving en vrijwel niemand van hen weet de weg naar de kerk te vinden, dan doen we kennelijk iets niet goed en zijn we dringend aan innovatie toe.

Dinsdag 8 oktober 20.00 uur  (Thomaskerk, Prinses Irenestraat 36).

AGAMBEN LEZEN: NAAKTHEDEN

De wijze waarop we in onze cultuur met ons naakte lichaam omgaan moet zich nog altijd verhouden tot een theologische erfenis die velen als knellend ervaren. In een bundel essays onderzoekt de Italiaanse filosoof Giorgio Agamben of er hefbomen zijn waarmee we aan dit ‘theologisch dispositief’ kunnen ontsnappen. Net als bij eerdere in het leerhuis van hem gelezen geschriften nodigt dat ons ook uit tot een theologische reactie op dit programma. Uit de bundel, Naaktheden geheten, lezen we de opstellen over ‘identiteit zonder persoon’, ‘naaktheid’ en ‘het verheerlijkte lichaam’. Wanneer het bevalt, kunnen we in het voorjaar vervolgen met enkele andere prikkelende essays uit de bundel.

Tekst: Giorgio Agamben, Naaktheden, vertaling Martijn Buys, pp. 77-166

Amsterdam: Sjibbolet, 2011, € 23.99 (aan te schaffen door de deelnemers)

Inleider: Prof. dr. Rinse Reeling Brouwer, auteur van Eeuwig leven. Agamben & de theologie (Amsterdam: Sjibbolet, 2016), samen met Wilken Veen.

Dinsdag 22 oktober, 5 en 19 november 20.00 uur (Thomaskerk, Prinses Irenestraat 36).

MARTIEN BRINKMAN OVER JOOST ZWAGERMAN 

Inleider Martin Brinkman (theoloog) publiceerde al twee boeken over moderne Nederlandse dichters en hun verhouding met het onuitspreekbare en komt voor de negende keer daarover in ons leerhuis vertellen. Deze keer staat Joost Zwagerman op het programma.

Dinsdag 1 oktober 20.00 uur. (Thomaskerk, Prinses Irenestraat 36)

WESSEL TEN BOOM : DE GLANZENDE KIEMCEL

Simon Vestdijk (1898-1971) staat eerder bekend als romancier dan als dichter. Toch liet hij ook dit gebied een zowel kwalitatief als kwantitatief indrukwekkend oeuvre na, uitkomst van kortere perioden waarin hij geheel door de muze werd bezeten. Uniek is zijn De glanzende kiemcel, een bundeling van acht lezingen ‘over wezen en techniek der poëzie’ die hij à l’improviste gehouden heeft tijdens zijn verblijf als gijzelaar in Sint Michielsgestel in 1942/1943. 

Na meerdere jaren samen gedichten te hebben gelezen, maken we dit najaar een uitstapje naar de reflectie.  Wat is een gedicht nu eigenlijk? Waar ligt zijn drijfveer – in de emotie, in de taal? Hoe belangrijk zijn ritme en metrum? En het rijm? Welke rol speelt het beeld, of het verstand, en kun je zonder? Wie weten wil wat poëzie tot poëzie maakt in plaats van sfeertekenig of exclamatie, nodig ik uit een kijkje te nemen in Vestdijks keuken.

Wessel ten Boom is theoloog en kenner en schrijver van poëzie.

Zaterdag 2, 16 en 30 november 10.30 uur. (Thomaskerk, Prinses Irenestraat 36).

BIJBELS LEERHUIS OP DONDERDAGMIDDAG

Sinds  enkele jaren organiseren we een veertiendaags bijbels leerhuis in het Gast-huis. De opzet is heel simpel. We doen aan close reading. Op elke bijeenkomst wordt een gedeelte van de bijbel nauwkeurig gelezen met behulp van een door de inleider gemaakte werkvertaling en vervolgens proberen we er met elkaar achter te komen wat deze tekst ons te zeggen heeft. Dit seizoen gaan  Wilken Veen en Wout van der Spek door met de verhalen over David en Saul uit de boeken van Samuel. Wanneer handelt een koning koninklijk? 

Vertalingen worden uitgereikt, maar een bijbel (bij voorkeur niet in de NBV-vertaling) is altijd handig en kleurpotloden kunnen soms helpen de structuur van een tekst zichtbaar te maken.

Donderdag 12 en 26 september,10 en 24 oktober, 14 en 28 november en 12 december 14.00 uur. (Gast-Huis, Arie Biemondstraat 103)

TALMOED LEZEN

We lezen met hulp van een Joodse leraar, die goed thuis is in de Talmoedfragmenten uit de nieuw uitgekomen Schottenstein-editie (Hebreeuws-Engels) van de Talmoed. Wanneer we het soms zonder leraar moeten doen, lezen we met elkaar uit de Pirke Avos (Spreuken der vaderen), misschien wel het bekendste traktaat uit de Misjna. U hoeft geen groot hebraicus te zijn, om mee te kunnen doen, maar enige kennis van het Hebreeuws strekt wel tot aanbeveling, vooral omdat u dan ook mee kunt doen aan de voorbereiding van de bijeenkomsten.

Voor deelname  kunt u zich aanmelden bij Karin Daalderop.

Donderdag 5 en 19 september, 3 en 17 oktober, 7 en 21 november en 5 december 14.00 uur (Gast-Huis, Arie Biemondstraat 103)

TEKSTEN VOOR TOESCHOUWERS 

Iedere maand verdiept deze leeskring zich – onder begeleiding van dramaturg en schrijver Jessica Kuitenbrouwer – in een nieuw toneelstuk, dat die maand ook te zien is in Amsterdam (of Amstelveen). De bijeenkomsten bestaan uit een korte nabespreking van wat we de vorige maand gezien hebben, een inleiding op de voorstelling die we de komende maand gaan zien en een theatrale lezing van fragmenten uit het desbetreffende werk.

Maandag 30 september 10.30 uur

voorstelling; Vaudeville IV – Theatertroep

data: vrijdag 4 oktober t/m zondag 6 oktober

locatie: Frascati Theater

Deze theatermakers zijn, ondanks hun zeer jonge leeftijden, al oude rotten in het vak. Reeds 12 jaar maakt de Theatertroep toneel, op podia, in Parade-tenten, in cafés of huiskamers –  onder alle mogelijke omstandigheden weten deze inventieve en slimme makers een enscenering uit de grond te stampen. Ze hebben een speelse kijk op repertoire en een groot gevoel voor humor. Deze voorstelling is het vierde deel in hun zeer succesvolle Vaudeville-serie. Dit keer verknipt, verscheurt, en vernietigt de Theatertroep een aantal helden uit de (toneel)literatuur, ter viering van hun dramatische eeuwigheid. Koning Lear, Don Quichot en De Revisor moeten eraan geloven. Bereid u voor op een avond spitsvondige satire en knap theaterwerk van deze jonge helden. Ter voorbereiding van de voorstelling lezen we scènes uit de originele stukken.

Maandag 28 oktober 10.30 uur

voorstelling: Er zal iemand komen – Noord Nederlands Toneel / regie Liliane Brakema, tekst Jon Fosse

data: woensdag 13 november en donderdag 14 november

locatie: Theater Bellevue

Er zal iemand komen is de uitkomst van een theatraal onderzoek. Onder de naam NNT Raw geeft het Noord Nederlands Toneel talentvolle makers de ruimte en tijd om te experimenteren. Regisseur Liliane Brakema, winnaar Ton Lutz Award 2015, zocht en vond door te werken met acteurs en dansers naar een manier om te laten voelen, wat niet gezegd wordt in deze tekst over een ontrafelende relatie, die volstaat met ongrijpbare stiltes. Ter voorbereiding aan ons bezoek aan Theater Bellevue lezen we deze bijzondere tekst van Jon Fosse.

Maandag 25 november 10.30 uur

voorstelling: De Thuiskomst – ITA / tekst Harold Pinter, regie Nanouk Leopold

data: dinsdag 26 november t/m zaterdag 30 november

locatie: ITA (Stadsschouwburg)

Nanouk Leopold is eigenlijk filmregisseur, maar waagt zich nu, na haar zeer succesvolle enscenering van Uit het leven van marionetten, aan Harold Pinters meest gespeelde stuk: De Thuiskomst. Het stuk is een echte klassieker, in de wereld van het theater een oertekst over het machtsspel in relaties – een stuk dat u gezien en gelezen moet hebben!

NB: De Thuiskomst speelt al vanaf 13 oktober 2019 in ITA, maar we raden aan de voorstelling pas na de bijeenkomst op 25 november te bezoeken.

 (Thomaskerk, Pr. Irenestraat 36)

DE SCHOOL VAN MISKOTTE

In de School van Miskotte lezen we dit najaar Proeven van toepassing, het derde deel van Als de goden zwijgen, het boek waarin Miskotte de zin van het Oude Testament probeert zichtbaar te maken, “de zin die impliciet is , als het recht gelezen wordt”, zoals hijzelf schrijft. “Dat het dan bovendien in de situatie rechtstreeks binnenvalt is een toegift!” Het boek, verschenen in 1956, is nog antiquarisch te verkrijgen en als deel 8 van het Verzameld Werk. 

De bijeenkomsten worden geleid door Wilken Veen (predikant voor het leerhuis) en Evert-Jan de Weijer (predikant Thomaskerk).

Dinsdag 29 oktober, 12 en 26 november 20.00 uur. (Thomaskerk, Prinses Irenestraat 36).

MET TENACH EN EVANGELIE KORAN LEZEN

Er zijn veel boeken over Jezus in de Koran, die eigenlijk allemaal bepaald worden door de dogma’s uit de vierde eeuw. Zij houden niet echt rekening met opvattingen van de Oriëntaalse kerken, die de profeet Mohammed kende, die om politieke en godsdienstige redenen haaks stonden op de ‘keizerlijke’ kerk van Constantinopel, die sterk anti-joods en anti-islam zou worden.

Er zijn ongeveer 100 verzen van de Koran die over Jezus gaan, veelal aangeduid als Isa, de zoon van Maryam. Noordmans schreef ooit dat ‘al tastende langs de Psalmen Jezus zijn weg is gegaan’. Je kunt het ook zo zeggen dat de schrijvers van de evangeliën al tastende langs de Psalmen én de hele Tenach hebben geprobeerd Jezus optreden te verstaan en uit te leggen. 

Als uitgangspunt voor de lezingen wordt het slot van het vijfde hoofdstuk van de Koran (Q 5:109-120) dat als titel draagt: Tafel, het Ethiopische woord staat veelbetekenend voor de avondmaalstafel: ‘Îsa, de zoon van Maryam zei: O God onze Heer doe nederdalen op ons een dis uit de hemel. Dat zal voor ons een feest zijn (Q 5:114).

Het goed verstaan van de Koran in onopgeefbare samenhang met de Bijbel laat zien dat het in alle drie boeken draait om de verwachting hoe God ‘op deze berg voor alle volken een feestmaal zal aanrichten (Jesaja 25: 6). 

Theoloog en arabist Anton Wessels .

Zaterdag 14 en 28 september, 12 en 26 oktober 10.30 uur. (Thomaskerk, Prinses Irenestraat)

TEKST EN TRADITIE 

Een tekst uit vroeger tijden, een oud of modern gedicht, een recent artikel over een actueel probleem kan het thema zijn van een open onderling gesprek. De deelnemers bepalen in onderling overleg de onderwerpen. Leiding: Wilken Veen en Adriaan Deurloo. Wij zijn bezig hoofdstukken te lezen uit het in 2017 uitgekomen 25 Eeuwen Theologie.

Woensdag 25 september, 16 oktober, 13 november en 11 december14.00 uur. 

(Rapenburg 58hs)

OBRECHTACADEMIE: ETHIEK EN OECUMENE

Het gesprek tussen Rooms-Katholieken en Protestanten gaat door. Dit jaar staat ethiek in het middelpunt.

Maandag 23 september 20.00 uur:   Dr. Frans Vervooren (OCD). Ethiek vanuit RK standpunt: Alain Thomasset, Interpréter et Agir. 

Maandag 28 oktober 20.00 uur: Dr. Wilken. Ethiek vanuit Protestants standpunt: Dittrich Bonhoeffer, Aanzetten voor een ethiek. 

Maandag 25 november 20.00 uur: Dr. Damiaan Meuwissen. Ethiek in de filosofie. Natuurwet [scholastiek] en andere benaderingen, zoals Kant, Scheler, Levinas en Badiou.  

Maandag 16 december 20.00 uur: Dr. Bart Voorsluis]. Ethiek in de filosofie: Charles Taylor e.a.

(Thomaskerk, Prinses Irenestraat 36). 

LEERDIENSTEN IN HET GAST-HUIS

In principe de eerste zondag van de maand wordt  in het Gast-huis (Arie Biemondstraat 103) een leerdienst gehouden. We lezen dan steeds de sidra (het tora-gedeelte dat op de voorafgaande sabbat aan de orde was in de synagoge) en proberen die uit te leggen in de eigen context. Het eventueel daarnaast gelezen gedeelte uit het evangelie vormt niet de aanleiding voor de sidra-keuze, maar wordt gelezen als mogelijke reactie op het tora-gedeelte, zoals ook de traditionele profetenlezing (haftara) dat is. Na de dienst is er ruimte voor nagesprek bij een glas wijn en aansluitend soep en brood. 

Zondag 1 september 16.30 uur  Voorganger: Wilken Veen

Zondag 6 oktober 16.30 uur. Voorganger: 

Zondag 3 november 16.30 uur. Voorganger: 

Zondag 1 december 16.30 uur. Voorganger: 

 (Gast-Huis, Arie Biemondstraat 103)

Advertenties